Dużo zamieszania wywołuje również fakt, że psycholog często jest mylony z psychoterapeutą (który wcale nie musi być psychologiem)

Jakie przedmioty trzeba zdawać na maturze, gdzie później się wybrać dalej do szkoły, co studiować?

Psycholog to magister psychologii więc jeśli ktoś chce być psychologiem powinien studiować ten właśnie kierunek – na większości uniwersytetów są wydziały psychologii.

Na maturze można wybrać dowolne przedmioty. To, co się później studiuje, nie pokrywa się z żadnym z przedmiotów nauczanych w szkole.

zamierzam pójść na studia psychologiczne. Wykonując ostatnio testy na rodzaj inteligencji przeczytałam o swoim wyniku, że jest to inteligencja intrapersonalna (intuicyjna). Zastanawiam sie zatem czy psycholog to napewno dobry kierunek dla mnie?

Taki pojedynczy wynik testu nie wiele mówi o rzeczywistych predyspozycjach danej osoby. Dotego stwierdzenie jakiejś właściwości człowieka nie mówi nic o jego deficytach, a więc nie może być podstawą do uznania, że „nie nadaję się na…”. Jeśli takiej inteligencji towarzyszą jakieś deficyty np. interpresonalne, wówczas dobrze by było zająć się nimi w pracy nad sobą.
Jest jeszcze jedna ważna kwestia – mianowicie studiowanie psychologii nie jest równoznaczne z wykonywaniem zawodu związanego z pomaganiem ludziom.
Żeby móc pomagać innym czyli wykonywać zawód psychoterapeuty trzeba poza studiami odbyć własną terapię i szkolenie w jednej z licznych szkół psychoterapii.

Czym się zajmuje psycholog

Psycholog to raczej rodzaj wykształcenia niż zawód. Po studiach psychologicznych można wykonywać cały szereg różnych zawodów, z czego tylko część jest związana z pomaganiem ludziom.
Psycholodzy pracują w firmach w działach HR – pomagają w rekrutacji nowych pracowników, opracowywaniu sposobów motywowania pracowników, organizacji szkoleń tzw. umiejętności miękkich (rozwiązywanie konfliktów, komunikacja, organizacja czasu)
Mogą też pracować w działach czy agencjach reklamy.

Pomaganie ludziom też może wyglądać różnie i odbywać się w ramach różnych zawodów:

psychoterapeuty – praca z ludźmi z różnymi zaburzeniami – depresje, nerwice, uzależnienia itp

psychologa klinicznego – psycholog współpracujący z lekarzami w diagnozowaniu, leczeniu i rehabilitacji w różnych chorobach zarówno psychicznych, emocjonalnych jak i somatycznych. Np, psycholodzy kliniczni współpracują z lekarzami w rehabilitacji kardiologicznej po zawałach serca lub w rehabilitacji neurologicznej

coacha osobistego (life coach) – zajmującego się wspomaganiem rozwoju osobistego

Warto widzieć, że zawody psychoterapeuty i coacha nie są zarezerwowane wyłącznie dla psychologów i mogą wykonywać je osoby po innych kierunkach studiów np. pedagogice, resocjalizacji itp.
Istotne tu jest nie tyle rodzaj wykształcenia, co ukończenie odpowiednich szkoleń przygotowujących do praktycznego wykonywania tych zawodów

Odpowiedź na te pytania była celem badań przeprowadzonych przez Agatę Leśnicką w sierpniu 2008r.

(„Polskojęzyczna e-terapia – ankieta dla specjalistów prowadzących psychoterapię przez internet.” Via Medica 2009, tom 6, nr2 43-50)

Warto wziąć pod uwagę, że środowisko internetowe dynamicznie się zmienia, a zatem dane dotyczące ilości osób świadczących pomoc psychologiczną przez internet mogą być już nieaktualne.

Autorka odnalazła adresy psychologów/psychoterapeutów świadczących pomoc przez internet, za pomocą wyszukiwarki Google i fraz:

terapeuta on-line;
konsultacje psychologiczne on-line;
e-terapia;
cyberterapia;
psychoterapia on-line;
terapia on-line;
terapia przez internet;
pomoc przez internet;
psycholog on-line;
terapia przez sieć;
psycholog w sieci;
wsparcie psychologa;
psycholog za darmo;
internetowa poradnia psychologiczna

W ten sposób autorka odnalazła 73 adresy różnych stron świadczących tego typu pomoc. Ponieważ niektóre strony oferowały pomoc większej ilości terapeutów, a nie tylko jednego, autorka oszacowała ilość polskich terapeutów on-line na ok 100 osób.

Do tych osób wysłała maile z prośbą o wypełnienie ankiety nt. świadczonej pomocy i  wyjaśnieniem celu badań. Zaproszenie do wypełnienia ankiety było wysłane kilkukrotnie.

Stronę z ankietą odwiedziło 40 osób, a wypełniło ją 21

Wynik zwrotów od wszystkich poinformowanych o badaniu – ok 30%

Można to interpretować różnie – autorka skłania się ku wyjaśnieniu, że ankietę wypełniły osoby pewnie czujące się w swojej roli osoby pomagającej przez internet.

Bierze też pod uwagę fakt, że część adresów mogła być już nieaktualna, no i oczywiście nie wszyscy chcą poświęcić swój czas na wypełnianie ankiet.

Sześć spośród osób zaproszonych do badania spontanicznie wyraziło swoje zainteresowanie jego wynikami. Dla autorki było  to sygnałem, zapotrzebowania na wiedzę i badania dotyczące tego obszaru.

Z przeprowadzonych badań wyłania się obraz psychologa udzielającego pomocy on-line.

Kim jest ta tajemnicza osoba?

Jest kobietą (71% to kobiety 29% mężczyźni), w wieku 35 lat (+/- 7), z wyższym wykształceniem. Niekoniecznie jest psychologiem, ale ma wyższe wykształcenie.
16 osób spośród badanych miało wykształcenie psychologiczne, jedna osoba była psychiatrą, a pozostałe miały inny rodzaj wykształcenia.
76% badanych zadeklarowało, że wykonuje zawód psychoterapeuty, a 43%, że pracuje pod superwizją.
52% spośród badanych należy do stowarzyszeń psychologicznych i psychoterapeutycznych z czego najwięcej do PTP.

Tak więc wracając do wyłaniającego się obrazu – mamy do czynienia z psychoterapeutą, który prawdopodobnie, choć niekoniecznie pracuje pod superwizją i należy do jakiś organizacji zrzeszających psychoterapeutów i/lub psychologów.

W większości, badani stosowali w pracy on-line podejście behawioralno-poznawcze (pojedyncze osoby stosowały inne podejścia – psychodynamiczne, skoncentrowane na rozwiązaniach, strategiczne, humanistyczne, eklektyczne i gestalt).
Wszyscy badani pracowali również w tradycyjnym gabinecie psychoterapeutycznym.

W większości osoby badane miały dość krótkie doświadczenie w pracy on-line prawie połowa badanych pracuje tak od roku lub krócej. Wśród badanych 3 osoby miały staż ponad 5- cio letni, czyli były to osoby, pracujące w ten sposób niemalże od początku, upowszechnienia się  internetu w Polsce.

Autorka zadała też pytanie o zasady i formy pomoc. Okazało się, e- terapeuci najczęściej wykorzystują do pomagania kontakt przez pocztę email, ograniczony do jednorazowych konsultacji.

Może to być związane z uznaniem przez nich, że jest to wstępna forma kontaktu z terapeutą motywującą do innych form pomocy.

W badaniu ujawniła się też druga słabiej nasilona tendencja do podtrzymywania kontaktu w czasie ok. miesiąca. Przypuszczalnie jest to sygnał rozwijającej się w Polskim internecie właściwej e-terapii czyli oddziaływania ograniczonego wyłącznie do kontaktu przez internet.

Ze swojego doświadczenia wiem, że w niektórych (choć nie wszystkich) sytuacjach jest to w zupełności wystarczająca pomoc.

W zdecydowanej większości e-terapeuci nie wymagają podawania danych adresowych czy identyfikujących klienta. Jedynie połowa pozostawiała klientom możliwość kontaktu poza internetem, w większości (prawie wszyscy) informują o ograniczeniach kontaktu on-line i innych możliwych formach pomocy.

Ważnym i jednocześnie niepokojącym wnioskiem płynącym z badań jest to, że większość badanych (70%) nie stosowała żadnych zabezpieczeń przepływu informacji pomiędzy terapeutą a klientem.

Myślę, że z tych badań wynikają ważne wnioski zarówno dla osób korzystających z tego rodzaju pomocy jak i dla profesjonalistów:

wnioski dla klientów

Badana grupa okazała się grupą osób profesjonalnie przygotowanych do prowadzenia pomocy psychologicznej, mającą doświadczenie pracy psychoterapeutycznej również w tradycyjnej formie. Korzystanie z superwizji, praca w ramach zdefiniowanego nurtu psychoterapeutycznego czy informowanie o różnych możliwościach pomocy i ograniczaniach kontaktu on-line, pokazuje, że osoby te stosują standardy obowiązujące również w tradycyjnej psychoterapii.

Zastanawiająca jest mała liczna osób które wzięły udział w badaniu i to na ile reprezentatywna jest to grupa.
Z pewnością więc, można jedynie stwierdzić, że istnieją w sieci osoby rzeczywiście przygotowane do udzielania tego rodzaju pomocy i stosujące standardy przyjęte za obowiązujące w tradycyjnej psychoterapii.

Jednakże osoba szukająca tego rodzaju pomocy nie ma gwarancji, że na takiego właśnie specjalistę trafi. Internet daje szerokie możliwości autokreacji i nie jest wykluczone, że za pomaganie biorą się osoby, nie mające do tego właściwego przygotowania.

wnioski dla profesjonalistów:

Fakt, że nie do końca wiadomo kto właściwie stoi za taką czy inną ofertą pomocy on-line, jest argumentem przemawiający za koniecznością współpracy profesjonalistów na rzecz zadbania o wysoki poziom tego rodzaju pomocy.
Inną niezwykle ważną kwestią jest „douczenie” środowiska psychoterapeutów odnośnie bezpieczeństwa informacji w sieci, a także współpraca na rzecz ułatwienia dostępu do „narzędzi internetowych” obsługujących tego rodzaju pomoc.
Myślę, że pojawia się duża przestrzeń dla powstania i aktywnego działania organizacji stowarzyszającej specjalistów on-line. Szczególnie, że środowisko to, ze względu na specyfikę działalności – w wirtualnej przestrzeni, jest dość rozproszone.

Profesjonaliści zainteresowani powstaniem stowarzyszenia mogą przyłączyć się do tej inicjatywy na forum psychologii społecznej

Podobne wpisy:

1. Czy psycholog może pomóc przez internet?
2. Historia e-terapii
3. Jak bezpiecznie korzystać z pomocy psychologicznej w internecie?