Odpowiedź na te pytania była celem badań przeprowadzonych przez Agatę Leśnicką w sierpniu 2008r.

(„Polskojęzyczna e-terapia – ankieta dla specjalistów prowadzących psychoterapię przez internet.” Via Medica 2009, tom 6, nr2 43-50)

Warto wziąć pod uwagę, że środowisko internetowe dynamicznie się zmienia, a zatem dane dotyczące ilości osób świadczących pomoc psychologiczną przez internet mogą być już nieaktualne.

Autorka odnalazła adresy psychologów/psychoterapeutów świadczących pomoc przez internet, za pomocą wyszukiwarki Google i fraz:

terapeuta on-line;
konsultacje psychologiczne on-line;
e-terapia;
cyberterapia;
psychoterapia on-line;
terapia on-line;
terapia przez internet;
pomoc przez internet;
psycholog on-line;
terapia przez sieć;
psycholog w sieci;
wsparcie psychologa;
psycholog za darmo;
internetowa poradnia psychologiczna

W ten sposób autorka odnalazła 73 adresy różnych stron świadczących tego typu pomoc. Ponieważ niektóre strony oferowały pomoc większej ilości terapeutów, a nie tylko jednego, autorka oszacowała ilość polskich terapeutów on-line na ok 100 osób.

Do tych osób wysłała maile z prośbą o wypełnienie ankiety nt. świadczonej pomocy i  wyjaśnieniem celu badań. Zaproszenie do wypełnienia ankiety było wysłane kilkukrotnie.

Stronę z ankietą odwiedziło 40 osób, a wypełniło ją 21

Wynik zwrotów od wszystkich poinformowanych o badaniu – ok 30%

Można to interpretować różnie – autorka skłania się ku wyjaśnieniu, że ankietę wypełniły osoby pewnie czujące się w swojej roli osoby pomagającej przez internet.

Bierze też pod uwagę fakt, że część adresów mogła być już nieaktualna, no i oczywiście nie wszyscy chcą poświęcić swój czas na wypełnianie ankiet.

Sześć spośród osób zaproszonych do badania spontanicznie wyraziło swoje zainteresowanie jego wynikami. Dla autorki było  to sygnałem, zapotrzebowania na wiedzę i badania dotyczące tego obszaru.

Z przeprowadzonych badań wyłania się obraz psychologa udzielającego pomocy on-line.

Kim jest ta tajemnicza osoba?

Jest kobietą (71% to kobiety 29% mężczyźni), w wieku 35 lat (+/- 7), z wyższym wykształceniem. Niekoniecznie jest psychologiem, ale ma wyższe wykształcenie.
16 osób spośród badanych miało wykształcenie psychologiczne, jedna osoba była psychiatrą, a pozostałe miały inny rodzaj wykształcenia.
76% badanych zadeklarowało, że wykonuje zawód psychoterapeuty, a 43%, że pracuje pod superwizją.
52% spośród badanych należy do stowarzyszeń psychologicznych i psychoterapeutycznych z czego najwięcej do PTP.

Tak więc wracając do wyłaniającego się obrazu – mamy do czynienia z psychoterapeutą, który prawdopodobnie, choć niekoniecznie pracuje pod superwizją i należy do jakiś organizacji zrzeszających psychoterapeutów i/lub psychologów.

W większości, badani stosowali w pracy on-line podejście behawioralno-poznawcze (pojedyncze osoby stosowały inne podejścia – psychodynamiczne, skoncentrowane na rozwiązaniach, strategiczne, humanistyczne, eklektyczne i gestalt).
Wszyscy badani pracowali również w tradycyjnym gabinecie psychoterapeutycznym.

W większości osoby badane miały dość krótkie doświadczenie w pracy on-line prawie połowa badanych pracuje tak od roku lub krócej. Wśród badanych 3 osoby miały staż ponad 5- cio letni, czyli były to osoby, pracujące w ten sposób niemalże od początku, upowszechnienia się  internetu w Polsce.

Autorka zadała też pytanie o zasady i formy pomoc. Okazało się, e- terapeuci najczęściej wykorzystują do pomagania kontakt przez pocztę email, ograniczony do jednorazowych konsultacji.

Może to być związane z uznaniem przez nich, że jest to wstępna forma kontaktu z terapeutą motywującą do innych form pomocy.

W badaniu ujawniła się też druga słabiej nasilona tendencja do podtrzymywania kontaktu w czasie ok. miesiąca. Przypuszczalnie jest to sygnał rozwijającej się w Polskim internecie właściwej e-terapii czyli oddziaływania ograniczonego wyłącznie do kontaktu przez internet.

Ze swojego doświadczenia wiem, że w niektórych (choć nie wszystkich) sytuacjach jest to w zupełności wystarczająca pomoc.

W zdecydowanej większości e-terapeuci nie wymagają podawania danych adresowych czy identyfikujących klienta. Jedynie połowa pozostawiała klientom możliwość kontaktu poza internetem, w większości (prawie wszyscy) informują o ograniczeniach kontaktu on-line i innych możliwych formach pomocy.

Ważnym i jednocześnie niepokojącym wnioskiem płynącym z badań jest to, że większość badanych (70%) nie stosowała żadnych zabezpieczeń przepływu informacji pomiędzy terapeutą a klientem.

Myślę, że z tych badań wynikają ważne wnioski zarówno dla osób korzystających z tego rodzaju pomocy jak i dla profesjonalistów:

wnioski dla klientów

Badana grupa okazała się grupą osób profesjonalnie przygotowanych do prowadzenia pomocy psychologicznej, mającą doświadczenie pracy psychoterapeutycznej również w tradycyjnej formie. Korzystanie z superwizji, praca w ramach zdefiniowanego nurtu psychoterapeutycznego czy informowanie o różnych możliwościach pomocy i ograniczaniach kontaktu on-line, pokazuje, że osoby te stosują standardy obowiązujące również w tradycyjnej psychoterapii.

Zastanawiająca jest mała liczna osób które wzięły udział w badaniu i to na ile reprezentatywna jest to grupa.
Z pewnością więc, można jedynie stwierdzić, że istnieją w sieci osoby rzeczywiście przygotowane do udzielania tego rodzaju pomocy i stosujące standardy przyjęte za obowiązujące w tradycyjnej psychoterapii.

Jednakże osoba szukająca tego rodzaju pomocy nie ma gwarancji, że na takiego właśnie specjalistę trafi. Internet daje szerokie możliwości autokreacji i nie jest wykluczone, że za pomaganie biorą się osoby, nie mające do tego właściwego przygotowania.

wnioski dla profesjonalistów:

Fakt, że nie do końca wiadomo kto właściwie stoi za taką czy inną ofertą pomocy on-line, jest argumentem przemawiający za koniecznością współpracy profesjonalistów na rzecz zadbania o wysoki poziom tego rodzaju pomocy.
Inną niezwykle ważną kwestią jest „douczenie” środowiska psychoterapeutów odnośnie bezpieczeństwa informacji w sieci, a także współpraca na rzecz ułatwienia dostępu do „narzędzi internetowych” obsługujących tego rodzaju pomoc.
Myślę, że pojawia się duża przestrzeń dla powstania i aktywnego działania organizacji stowarzyszającej specjalistów on-line. Szczególnie, że środowisko to, ze względu na specyfikę działalności – w wirtualnej przestrzeni, jest dość rozproszone.

Profesjonaliści zainteresowani powstaniem stowarzyszenia mogą przyłączyć się do tej inicjatywy na forum psychologii społecznej

Podobne wpisy:

1. Czy psycholog może pomóc przez internet?
2. Historia e-terapii
3. Jak bezpiecznie korzystać z pomocy psychologicznej w internecie?

Kiedy można poradzić sobie z trudnością samemu, dobrze jest to zrobić, bo nic tak nie buduje poczucia wartości, jak świadomość, że się panuje nad swoim życiem.
Ale nie zawsze to się udaje, czasem potrzebna jest mniejsza lub większa pomoc kogoś z zewnątrz.

Co ma w sobie ten „kto inny”, że może zobaczyć coś, co dla nas, w danej sytuacji jest niewidoczne?
Patrzy z boku, z pewnego dystansu, który samemu jest bardzo trudno, w problemie uzyskać.
Czasem też potrzeba jest wiedzy która pozwoli połączyć pewne fakty i znaleźć rozwiązanie.

Na tym właśnie polega pomoc psychologiczna – dostarcza wiedzy i niezbędnego dystansu potrzebnego do znalezienia rozwiązań dla siebie.
Warto z niej skorzystać, kiedy samodzielne próby poradzenia sobie zawodzą. Kiedy od dłuższego czasu starasz się pomóc sobie, ale nie przynosi to znaczących efektów albo nawet sytuacja się pogarsza.

W takiej sytuacji e-terapia, uchroni Cię przed nieefektywnym marnowaniem swojej energii na powtarzanie starych nieskutecznych metod radzenia sobie i pozwoli szybciej znajdować właściwe sposoby działania, w zaciszu swojego domu i w najbardziej dogodnym dla Ciebie czasie.

Tak wiem, że to nie to samo, co bezpośredni kontakt z człowiekiem. Nie widzimy się i nie czujemy siebie nawzajem, ale
Ta forma pomocy nie jest psychoterapią i jej nie zastępuje. Jeśli borykasz się z tak poważnym problemem, że uniemożliwia Ci on normalne funkcjonowanie i sprawia wypadasz z typowych ról społecznych, lepiej byłoby, abyś zgłosił się tam gdzie możesz uzyskać tradycyjną psychoterapię.

Nie w każdej rozmowie konieczna jest tak bliska relacja. Niektórzy uznają za korzystne i przydatne czytanie poradników psychologicznych, choć w przypadku takiego przekazu, trudno mówić o jakiekolwiek relacji.
Są też ludzie, którzy cenią sobie możliwość samodzielnego rozwiązywania problemów i takim potrzeba czasem tylko „drogowskazu, a nie przewodnika”.

E terapia, jest skierowana przede wszystkim do osób, które chcą samodzielnie poradzić sobie z problemami. Jest to forma pomocy psychologicznej, pozwalająca na maksymalne wykorzystanie własnych sił, z niewielką, jedynie podpowiedzią ze strony specjalisty.
Czasem jest to też jedyne wyjście dla osób zapracowanych, posiadających ograniczone możliwości wychodzenia z domu oraz przebywających za granicą.

W ten właśnie sposób możesz:

• Otrzymać psychologiczną analizę swojej sytuacji oraz informacje o możliwych kierunkach jej rozwiązywania
• Lepiej rozumieć, co się z Tobą dzieje i łatwiej podjąć decyzję, co robić dalej, aby sobie lepiej radzić.
• Przełożyć pożądaną zmianę na język twojej codzienności i zainicjować zmianę
• Efektywnie ukierunkować swoją energię, którą wkładasz w rozwiązywanie problemów.
• Zdystansować się do aktualnych trudności i zobaczyć je w inny sposób, zyskując tym samym więcej spokoju wewnętrznego
• Czerpać siłę ze świadomości, że nie jesteś sam

Zobacz, co inni mówią, o tym, co im dało uczestniczenie w e-terapii:

• …Mobilizuje mnie ta rozmowa [mailowa] do dalszych poszukiwań i znajdywania konstruktywnych odpowiedzi na to, co się dzieje we mnie. nasza rozmowa pozwala mi porządkować moje uczucia i myśli
• …bardzo dziękuję za odpowiedź. Wiele mi ona rozjaśniła i wskazała kierunek, którym powinnam podążać
• …rozmowy z Panią niezwykle mi pomagają. Czuję się tak, jakby ktoś zdjął stutonowy kamień z mojego serca. Odzyskałam swoją dawną beztroskę i radość życia.
• … Udało mi się wyjść poza ramy starych zachowań i sposobu myślenia. Udało się uspokoić gdy spojrzałem na rożne sytuacje i na siebie z dystansem.
• …Zaczynam się zastanawiać ze może ma Pani racje pisząc ze rozmowa przez Internet to za mało. Ale w tej chwili nie mam innej możliwości.
• …Dziękuje za wsparcie.
• …bardzo dziękuję za szybką odpowiedź i za porady, które są dla mnie utwierdzeniem we właściwym postępowaniu
• …Dziękuje za pomoc, tego właśnie potrzebowałam spojrzenia z boku bez emocji na całą tą sytuacje

Kiedy zaczniesz rozmowę i będziesz korzystać z e-terapii to……

….no, cóż wyobraź sobie, jakie to przyjemne uczucie, kiedy zaczynasz przejmować kontrolę nad swoim życiem:-)

Z drugiej strony pomyśl jak będzie wyglądało Twoje życie, kiedy nie skorzystasz z tej szansy i pozwolisz swoim problemom narastać.

Pomyśl jakby mogło wyglądać Twoje życie gdybyś wcześniej dobrze ukierunkował swoją energię, jaką ciągle wkładasz w radzenie sobie z problemami.

Ile to już miesięcy samotnie zmagasz się ze swoimi trudnościami….

Napisz już dziś maila i opisz w nim sytuację, która sprawia Ci trudność, co robiłeś do tej pory, aby sobie z nią poradzić oraz jakie to przynosiło efekty.

Podobne wpisy:

1. Jak bezpiecznie korzystać z pomocy psychologicznej w internecie?
2. Rozmowa o pomocy psychologicznej w internecie

Wraz ze zwiększającą się liczbą komputerów, a co za tym idzie – dostępnością sieci, nastąpił w latach 80-tych szybki rozwój nieformalnych grup samopomocy, działających na zasadach grup dyskusyjnych. Szybko okazało się, że tego rodzaju grupy stwarzają swoim uczestnikom przyjazne środowisko, dające wsparcie emocjonalne w różnego rodzaju życiowych problemach i sytuacjach kryzysowych.

Pierwszą organizacją udzielającą profesjonalnej pomocy w zakresie zdrowia psychicznego było, utworzone w 1986 r. i działające do dziś, „Ask Uncle Ezra”. Pomyślane jako bezpłatna pomoc psychologiczna dla studentów Coronell University w Itaka NY.

W połowie lat 90-tych zaczęły masowo powstawać organizacje udzielające za niewielką opłatą pojedynczych porad psychologicznych. Za prekursora internetowej terapii uznawany jest David Sommerfild, który jako jeden z pierwszych wykorzystywał narzędzia internetowe do nawiązywania z pacjentem dłuższej (niż jedna porada) i głębszej relacji terapeutycznej. W latach 1995-1998 pracował w ten sposób z ponad 300 osobami.

Ten rodzaj relacji terapeutycznej zaczęto nazywać „e-terapią” i coraz powszechniej stosować jako cenne uzupełnienie tradycyjnej psychoterapii lub alternatywę dla osób nie mających możliwości bezpośredniego kontaktu z psychoterapeutą.

W miarę rozwoju rynku usług psychologicznych on-line, powstały duże organizacje zwane e-klinikami (np. MyTherapyNet.com, HelpHorizons.com) zrzeszające wielu terapeutów i dostarczające im internetowych narzędzi do obsługi tego rodzaju działalności (tworzenie stron www, zabezpieczanie informacji przepływających między terapeutą a klientem, zabezpieczanie realizacji opłat za pomoc).

W celu uregulowania gwałtownie rozwijającego się nowego obszaru usług psychologicznych powołano do życia w 1997r. Międzynarodowe Towarzystwo Zdrowia Psychicznego On-line (ISMHO). Celem jego działalności jest m.in. wyznaczanie standardów pomocy on-line, integracja środowiska e-terapeutów oraz prowadzenie projektów badawczych nad e-terapią, w tym nad jej efektywnością.

Pierwsze dane wskazują na to, że jest to efektywny rodzaj pomocy (ok. 92% osób korzystających z takiej pomocy, ocenia ją jako pomocną), a dla wielu (68%) był to pierwszy kontakt z terapią w ogóle, który stał się początkiem głębszej pracy na sobą, niejednokrotnie w bezpośrednim kontakcie z psychoterapeutą.

Podsumowując e-terapia jest dynamiczne rozwijającą się, efektywną dziedziną usług psychologicznych. Ze względu na swoje ograniczenia – sprowadzenie kontaktu jedynie do wymiany werbalnej, nie stanowi konkurencji dla tradycyjnej psychoterapii. Może być natomiast jej cennym uzupełnieniem lub początkiem – sposobem na przełamanie barier przed bezpośrednim spotkaniem w gabinecie psychologicznym.

Tłumaczenie ze strony http://www.metanoia.org/imhs/history.htm

Podobne wpisy:

1. Kim jest psycholog On-line – raport z badań
2. Jak bezpiecznie korzystać z pomocy psychologicznej w internecie?